Kabuga Felecien yapfiriye mu bitaro byo mu Buhorandi

Umunyemari Félicien Kabuga, wari umaze imyaka itari mike akurikiranwaho uruhare rukomeye n’ubuterankunga bw’agahomamunwa muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, yaguye mu bitaro by’i La Haye (The Hague) mu Buholandi kuri uyu wa 16 Gicurasi 2026.Amakuru y’urupfu rwe yemejwe n’Urwego rw’Abami b’Abezi rwasigaye rucunga imanza z’Urukiko Mpanabyaha Mpuzamahanga rwacyuye icyahoze ari ICTR (IRMCT). Ryatangaje ko umuyobozi w’urwo rwego, Umucamanza Graciela Gatti Santana, yamaze gushyiraho iperereza rya gicamanza riyobowe n’Umucamanza Alphons Orie nko mu buryo bwa tekiniki busanzwe bukorwa iyo umfungwa aguye mu maboko y’urukiko.Coincidence itangaje ni uko Kabuga afashwe ku wa 16 Gicurasi 2020 mu Bufaransa, akaba yitabye Imana ku wa 16 Gicurasi 2026 — neza neza hashingiye ku myaka itandatu (6) yari ishize atawe muri yombi.

Uruhare rwe muri Jenoside n’Isakazamwanya rya RTLM

Félicien Kabuga yari azwi nk’umuntu wa hafi cyane w’umuryango wa Perezida Juvénal Habyarimana, akaba ari na we wari Umuyobozi w’Inama y’Itegurira ry’Irradiyo n’Ikigo cy’Isakazamashusho rya RTLM (Radio Télévision Libre des Mille Collines). Iyi radiyo niyo yakoreshejwe cyane mu gukwirakwiza urwangano no guhamagarira Interahamwe kwica Abatutsi uko baje.

Uretse radiyo RTLM, Kabuga yashinjwaga no gutanga inkunga y’amafaranga n’ibikoresho birimo imihoro n’intwaro byakoreshejwe n’Interahamwe mu nkubiri yo gutsemba Abatutsi, binyuze mu kigega cyari kizwi nka Fonds de défense nationale (FDN).

Guhunga ubutabera, ifatwa rye n’urubanza rwafunzwe

Kabuga yamaze imyaka 26 yose yihishahisha inzego z’ubutabera n’umuryango mpuzamahanga (Interpol). Yafatiwe hafi y’i Paris mu Bufaransa mu mwaka wa 2020, aho yari atuye akoresha imyirondoro n’ibyangombwa by’ibihimbano. Nyuma yaho yaje kwimurirwa i La Haye mu Buholandi kugira ngo atangire kuburanishwa.

Icyakora, urubanza rwe ntirwigeze rugera ku musozo:

  • Muri Nzeri 2023, Urukiko Rwasigaye rwakira Imanza za ICTR rwasohoye umwanzuro wo gusubika urubanza rwe mu buryo butagira igihe kizaza (indefinitely stayed).
  • Uyu mwanzuro wafashwe n’abacamanza bamaze kubona ko Kabuga afite uburwayi bwo mu mutwe n’ubw’izabukuru (Severe Dementia / Guhuzagurika), bituma bemeza ko atagifite ubushobozi bwo guhagarara mu rukiko ngo yanditse cyangwa yisobanure.

Kugeza igihe yakwiraga umwuka we wa nyuma kuri uyu wa 16 Gicurasi 2026, Kabuga yari akigumishijwe mu kigo cy’imfuzwa cy’Umuryango w’Abumbye i La Haye (UNDU), agitegereje niba hari igihugu cyari kwemera kumubera ubuturo mu gihe yari arekuwe by’agateganyo kubera izabukuru n’uburwayi.

Urupfu rwe rwashyize akadomo ku rugendo rw’umwe mu bari basigaye bashakishwa bikomeye ku isi kubera ibyaha byibasiye inoko n’inyoko-muntu mu Rwanda.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *