Minisitiri Sebahizi yasobanuye impamvu itumizwa ry’isukari mu mahanga ryagabanutseho 36%

Minisitiri Sebahizi yasobanuye impamvu itumizwa ry’isukari mu mahanga ryagabanutseho 36%

Imibare mishya ituruka muri Minisiteri y’Ubucuruzi n’Inganda (MINICOM) igaragaza ko mu mwaka wa 2025, ingano y’isukari u Rwanda rwatumiza mu mahanga yamanutse cyane ugereranyije n’umwaka wabanjirije. Ibi byajyaniranye n’igabanuka ry’agaciro k’amafaranga igihugu cyasohoraga kuri iki gicuruzwa.

Raporo nshya ya MINICOM igaragaza ko mu mwaka wa 2025, u Rwanda rwatumije mu mahanga toni 195,610 z’isukari zifite agaciro ka miliyoni 145 z’amadolari (akabakaba kuri miliyari 212 z’amafaranga y’u Rwanda). Ni igabanuka rikomeye rya 36.5% mu ngano na 39.1% mu gaciro, dore ko mu 2024 hari hatumijwe toni 308,000 zari zifite agaciro ka miliyoni 238 z’amadolari (agera kuri miliyari 348 z’amafaranga y’u Rwanda).

Iyi sukari itumizwa mu mahanga iba igizwe n’isukari y’imishogwe (raw sugar) ikoreshwa mu nganda zitunganya ibiribwa n’ibinyobwa, ndetse n’iyitwa “Refined sugar” ikoreshwa mu ngo.

Ni iki cyaba cyatumye imibare imanuka?

Minisitiri w’Ubucuruzi n’Inganda, Prudence Sebahizi, yatangarije ikinyamakuru The New Times ko iri gabanuka ridaturuka ku mabwiriza mashya ya leta, ahubwo rishingiye ku mpinduka z’isoko n’imyitwarire y’abaguzi.

Yagize ati: “Iri gabanuka rishingiye ku kuba mu gihugu hagati abantu baragabanije gukoresha isukari itonoye (refined sugar), ariko nanone bikajyana n’ubwiyongere bw’umusaruro w’isukari ikorerwa mu Rwanda.”

Minisitiri Sebahizi yongeyeho ko isukari yanyuzwaga mu Rwanda ikajyanwa mu bihugu bituranyi (re-exports) nayo yagabanutse cyane mu 2025, bituma ingano y’injira mu gihugu igabanuka.

Ingamba zo kurengera umuguzi n’umuhinzi

Mu gihe igihugu kigikoresha amabwiriza y’Umuryango wa Afurika y’Iburasirazuba (EAC) mu misoro, u Rwanda rwashyizeho uburyo bw’agateganyo bwo koroshya imisoro ku biribwa by’ibanze harimo n’isukari. Ibi byakozwe n’ubuyobozi kugira ngo abaturage barindwe izamuka rikaze ry’ibiciro, mu gihe hagikomeza kurengerwa inganda z’imbere mu gihugu binyuze mu mabwiriza yihariye (quotas).

U Rwanda rurashaka kwihaza ku isukari

Kugira ngo igihugu kive mu kaga ko gutegereza isukari ituruka hanze, leta y’u Rwanda yatangaje umushinga ukomeye urimo:

  • Gukoresha ubutaka bungana na hectari 8,000 buzahingwaho ibikwangari.
  • Gushishikariza abikorera gushora imari itari munsi ya miliyoni 50 z’amadolari mu kongera ubushobozi bw’inganda zitunganya isukari mu gihugu.

Iri gabanuka ry’itumizwa ry’isukari ribaye nyuma y’aho mu 2024 hari habaye izamuka rya 24% ugereranyije na 2023, ibigaragaza ko isoko ry’isukari mu Rwanda riri kugenda rishinga imizi mu buryo buhamye kandi bushyira imbere umusaruro w’imbere mu gihugu.

Yisangize abandi

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *