MIFOTRA yasobanuye impinduka ku mafaranga y’inyongera ahabwa abakozi ba Leta

Minisiteri y’Abakozi ba Leta n’Umurimo, MIFOTRA, yatangaje ko impinduka ziherutse gukorwa ku buryo amafaranga y’inyongera ahabwa abakozi ba Leta abarwa, zidafite intego yo kongera cyangwa kugabanya amafaranga batahana buri kwezi, ahubwo zigamije guhuza uburyo bwo kubara umushahara n’impinduka zakozwe mu bwiteganyirize bwa pansiyo.

Mu minsi yashize, bamwe mu bakozi ba Leta batangiye kwibaza niba hari amafaranga mashya bagiye kongererwa nyuma y’uko hasohotse iteka rishya rihindura uburyo amafaranga y’icumbi, urugendo n’ayo abayobozi bahabwa abarwa.

Icyakora MIFOTRA yavuze ko abantu benshi babyumvise nabi, isobanura ko amafaranga umukozi asanzwe yatahana ataziyongera cyangwa ngo agabanuke.

Uko amafaranga y’inyongera yabarwaga mbere

Mbere y’izi mpinduka, amafaranga y’icumbi n’urugendo yabarwaga hashingiwe kuri kimwe cya karindwi cy’umushahara fatizo.

Urugero, umukozi wahembwaga ibihumbi 300 Frw yabaga afite mu mushahara amafaranga arenga ibihumbi 42 Frw agenewe icumbi n’andi nk’ayo y’urugendo.

Ku bayobozi bo, amafaranga y’inyongera bahabwaga kubera inshingano zo kuyobora abandi bakozi yabarwaga nka 5% by’umushahara fatizo.

Ibi bivuze ko umuyobozi wahembwaga ibihumbi 300 Frw yabonaga ibihumbi 15 Frw by’inyongera kubera inshingano z’ubuyobozi.

Icyahindutse mu buryo bwo kubara ayo mafaranga

Mu iteka rishya ryashyizweho umukono muri Gicurasi 2026, uburyo bwo kubara ayo mafaranga bwahinduwe.

Amafaranga y’icumbi ubu abarwa hafashwe umushahara fatizo ugakubwa na 0.2. Bivuze ko ku mukozi ufite umushahara wa 300.000 Frw, amafaranga y’icumbi aba ibihumbi 60 Frw.

Amafaranga y’urugendo yo abarwa hakoreshejwe igipimo cya 0.156274 cy’umushahara fatizo. Ku mushahara nk’uwo, amafaranga y’urugendo aba hafi ibihumbi 47 Frw.

Ku bayobozi, amafaranga y’inyongera ajyanye no kuyobora abandi bakozi yo abarwa mu buryo bushya butuma hagaragara imibare ihanitse kurusha mbere.

Ibi byatumye bamwe batekereza ko imishahara yabo igiye kuzamuka cyane, ariko MIFOTRA ihita isobanura ko ayo mafaranga atari ayiyongereye ahubwo ari uburyo bushya bwo kuyabara.

Impamvu nyamukuru y’izi mpinduka

MIFOTRA yavuze ko izi mpinduka zishingiye ku ivugururwa ryakozwe muri gahunda y’ubwiteganyirize bwa pansiyo.

Mu Rwanda, amafaranga ajya muri pansiyo yavuye kuri 6% agera kuri 12% by’umushahara w’umukozi.

Ibi byari gusobanura ko amafaranga umukozi yajyanaga mu rugo ashobora kugabanyuka kuko hari andi mafaranga yiyongereye ajya mu bwiteganyirize.

Ni yo mpamvu Leta yahinduye uburyo bwo kubara amafaranga y’inyongera kugira ngo amafaranga umukozi asanzwe yatahanaga adahinduka.

MIFOTRA yagize iti: “Impinduka zakozwe zigamije guhuza uburyo bwo kubara amafaranga n’impinduka mu bwiteganyirize bwa pansiyo kugira ngo amafaranga abakozi batahana adahinduka.”

Abakozi bamwe bari bafite urujijo

Nyuma y’uko iri teka risohotse, bamwe mu bakozi ba Leta bagaragaje urujijo ku mibare mishya yabonetse mu buryo bwo kubara ayo mafaranga.

Hari abatekerezaga ko Leta yaba yongereye imishahara, abandi bibaza impamvu imibare mishya isa n’iri hejuru cyane kurusha iyakoreshwaga mbere.

Abasesenguzi bavuga ko ibi byatewe ahanini n’uko uburyo bwo kubara amafaranga bwahindutse ariko amafaranga umukozi ahabwa mu ntoki akaguma hafi nk’ayari asanzwe.

Icyo izi mpinduka zisobanuye ku bakozi

Nubwo amafaranga umukozi ajyana mu rugo ataziyongera, abahanga bavuga ko impinduka muri pansiyo zishobora kuzafasha abakozi mu gihe bazaba bageze mu zabukuru.

Kongera imisanzu ya pansiyo bivuze ko amafaranga umuntu azajya ahabwa nyuma yo kuva mu kazi ashobora kuzaba menshi kurusha mbere.

Ibi biri mu rwego rwo gushimangira gahunda yo kurengera imibereho y’abakozi mu gihe kizaza.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *