Mu gihe ibiganiro bigamije guhagarika intambara hagati ya Iran na Leta Zunze Ubumwe za Amerika bikomeje gufata indi ntera, ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli ku isoko mpuzamahanga byongeye kumanuka, bitanga icyizere ku bukungu bw’Isi bwari bumaze iminsi buhungabanye.
Amakuru mashya aturuka mu biganiro bya dipolomasi arerekana ko impande zombi ziri kwegera amasezerano y’agateganyo ashobora guhagarika imirwano mu gihe cy’iminsi 30, hagamijwe gushyiraho uburyo burambye bwo gukemura amakimbirane.
Ibiciro bikomeje kumanukaKu wa 6 Gicurasi 2026, igiciro cy’akagunguru k’ibikomoka kuri peteroli kidatunganyije cyageze hafi kuri 95$, kiva ku rwego rwo hejuru rwari rwarenze 120$ mu mpera za Mata. Iri manuka rifatwa nk’ingaruka z’icyizere cy’uko umutekano ushobora kugaruka mu karere k’Uburasirazuba bwo Hagati.
Abasesenguzi mu by’ubukungu bavuga ko igabanuka ry’ibiciro rifitanye isano rikomeye n’icyizere cy’uko inzira ya Hormuz ishobora kongera gufungurwa burundu, bigatuma isoko risubira ku murongo.
Inzira ya Hormuz ku isonga

Umuyoboro wa Hormuz ni imwe mu nzira zikomeye zinyuzwamo peteroli ku Isi, aho unyuzwamo hafi 20% by’ibikomoka kuri peteroli ikoreshwa ku rwego mpuzamahanga. Mu gihe cy’intambara, Iran yari yafunze cyangwa igashyira igitutu kuri iyi nzira, bigateza izamuka rikabije ry’ibiciro.
Gufungura iyi nzira byafasha ibihugu byinshi byari byugarijwe n’izamuka ry’ibiciro by’ingufu, cyane cyane mu Burayi no muri Aziya.
Amakuru aturuka mu nzego za dipolomasi agaragaza ko Amerika yatanze umushinga w’amasezerano arimo ingingo zirebana no guhagarika imirwano, kugabanya ibikorwa bya gisirikare no kongera ibiganiro ku bijyanye n’intwaro za kirimbuzi Iran ishinjwa guteza impungenge.
Iran na yo yatangaje ko iri gusuzuma uwo mushinga, ariko ishimangira ko igomba kubanza guhabwa icyizere ku gukurirwaho ibihano mpuzamahanga byayifatiwe.
Impungenge ziracyariho
Nubwo hari icyizere cy’amahoro, impande zombi ziracyagaragaza kudahuza ku ngingo zimwe na zimwe. Perezida wa Amerika, Donald Trump, aherutse gutangaza amagambo akomeye agaragaza ko igihugu cye gishobora kongera gufata ingamba za gisirikare mu gihe Iran yakomeza kwinangira.
Ibi bituma abashoramari ku isoko rya peteroli bakomeza kwitwararika, kuko ibiciro bishobora kongera kuzamuka mu gihe ibiganiro byapfuba.
Ingaruka ku bukungu bw’Isi
Igabanuka ry’ibiciro bya peteroli rifatwa nk’inkuru nziza ku bihugu byinshi bitumiza peteroli hanze, kuko rifasha kugabanya igitutu ku biciro by’ibikomoka kuri peteroli n’ibindi bicuruzwa.
Mu Rwanda no mu bindi bihugu byo muri Afurika, iri manuka rishobora kugabanya ibiciro bya lisansi na mazutu mu minsi iri imbere, bikagabanya n’igiciro cy’ubwikorezi n’ibindi bikorwa bishingiye ku ngufu.
Mu gihe isi itegereje igisubizo cya Iran ku mushinga wa Amerika mu masaha make ari imbere, icyizere cy’uko intambara ishobora guhagarara gikomeje gutuma isoko rya peteroli rigenda rituza.
Gusa abasesenguzi bagaragaza ko amahoro arambye azaterwa n’uko impande zombi zizashobora kumvikana ku bibazo by’ingenzi birimo umutekano w’akarere, intwaro za kirimbuzi ndetse n’ubukungu.











