Umushakashatsi w’Umunyarwanda mu bijyanye n’indwara z’ubwonko n’imyakura, Dr. Olivier Uwishema, yegukanye igihembo gikomeye cy’ubushakashatsi cyatanzwe n’Umuryango wo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika uteza imbere ubuvuzi bw’ubwonko n’imyakura uzwi nka ‘American Academy of Neurology: AAN’.
AAN yashinzwe mu 1948. Ni umuryango ukomeye mu bijyanye no guteza imbere ubuvuzi bw’imyakura n’ubwonko ku Isi. Mu 2023 AAN yabarirwaga abanyamuryango barenga 36.000.
Ni igihembo yahawe mu nama ngarukamwaka y’iyi nama ya 2026 yabereye i Chicago muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika kuva ku wa 18 kugeza ku wa 22 Mata 2026.
Dr. Uwishema yahawe igihembo cya H. Richard Tyler Award 2026, gitangwa mu cyiciro cy’ibihembo by’ubushakashatsi bw’ubumenyi (Scientific Research Awards) cya American Academy of Neurology.
Ni inama yitabiriwe n’abaganga b’inzobere mu kuvura indwara z’imyakura, abashakashatsi, abarimu b’ubuvuzi n’abandi barenga 16.000 baturutse mu bihugu birenga 110 no muri leta 50 zigize Amerika.
Ni igihembo yahawe ashimirwa ubuhanga mu bushakashatsi ndetse n’uko ibikorwa bye bigenda bimenyekana ku rwego mpuzamahanga.
Ni igihembo yashyikirikwe na Prof Natalia S. Rost, uyobora Inama y’Ubutegetsi ya AAN unasanzwe ari umwarimu mu Ishuri ry’Ubuzima rya Kaminuza ya Harvard, ari kumwe na Mary E. Post, uyobora iki kigo cyita ku bijyanye n’imyakura.
Iki gihembo gishyira Dr.Uwishema mu itsinda ry’abashakashatsi b’indashyikirwa bahabwa ibihembo muri imwe mu nama zikomeye ku Isi mu buvuzi bw’imyakura n’indwara z’ubwonko.
Dr. Uwishema yahembwe kuzakorera ubushakashatsi bwe muri Washington University School of Medicine y’i St. Louis muri Leta Missouri muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika.
Ibikorwa bya Dr. Uwishema byibanda ku ndwara z’imyakura iz’ubwonko, uburezi n’ubushakashatsi mu buvuzi ndetse n’ubuzima rusange ku Isi.
By’umwihariko, yibanda ku kongerera abakiri bato ubushobozi mu gukora ubushakashatsi no guteza imbere ubufatanye mpuzamahanga, cyane cyane mu bihugu bikiri mu nzira y’amajyambere.
Abikora binyuze mu muryango yashinze witwa Oli Health Magazine Organization (OHMO), yashinze mu 2018, ufite intego yo kwigisha urubyiruko kwita ku buzima bwarwo ndetse no gukora ubushakashatsi.
Avuga kuri iki gihembo yahawe, Dr. Uwishema yagize ati “Iki gihembo gisobanuye byinshi kuri njye. Ntabwo gisobanuye intambwe ishimishije nteye nkanjye ubwanjye gusa ahubwo binagaragaza uburyo gukora ubushakashatsi, no guhugura abandi ari ingenzi mu gufatanya kurwanya indwara zifata ubwonko n’imyakura.”
Yakomeje ati “Nk’Umunyarwanda ukora ubushakashatsi ku ndwara z’imyakura n’iz’ubwonko, guhemberwa muri iyi nama iteraniramo inzobere zo ku Isi biteye ishema.”
Yavuze ko ibi bimutera imbaragza zo gukomeza gushyira imbara mu murimo yatangiye wo gufasha abakiri bato gukora ubushakashatsi no gukomeza gukora mu gushaka ibisubizo by’ibibazo byugarije ubuzima.
Uretse iki gihembo, mu 2024 Dr. Uwishema yahawe ibihembo bizwi nka International Scholar Award mu 2024 no mu 2022 na bwo byatanzwe na AAN.
Yatoranyijwe kandi muri gahunda ya Global Advocacy Leadership Program 2025, ijyanye no guteza imbere ubuvuzi yateguwe ndetse igaterwa inkunga na American Academy of Neurology n’abafatanyabikorwa bayo.
Mu 2023 yashyizwe ku rutonde rwa Forbes rw’abantu 30 batarengeje imyaka 30 mu cyiciro cy’ubuvuzi n’ubushakashatsi bakomeje guteza imbere uru rwego mu buryo bugaragara.
Ni igihembo cyaje gikurikira icya Loni nk’umwe mu bahanga bakiri bato 10 ku isi bagize uruhare mu guhangana na Covid-19, igihembo yahawe mu 2020.
Amaze gushyira hanze ubushakashatsi burenga 170 bukanyuzwa mu binyamakuru by’ubuzima bikomeye ku Isi nka The Lancet. Amaze kubumurika mu bihugu bitandukanye birimo Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Koreya y’Epfo, u Budage, u Bufaransa, u Bwongereza, Espagne n’ibindi.
Mu 2024 kandi Dr. Uwishema yahawe igihembo gitangwa n’Ubwami bw’u Bwongereza, gihabwa abakiri bato bakomeje guharanira impinduka nziza mu baturage.
Dr. Uwishema kandi ari mu bashakashatsi 14 b’Abanyarwanda baherutse gushyirwa ku rutonde rw’abashakashatsi n’abahanga mu bya siyansi bangana na 2% bari ku Isi bakoze ibikorwa by’indashyikirwa ku Isi hose.
Baje ku rutonde rwa Stanford-Elsevier 2025, rukorwa buri mwaka hakoreshejwe uburyo bwa Scopus bwifashishwa mu gukusanya amakuru ajyanye n’ubushakashatsi, ibitabo na raporo zitandukanye.
Abashakashatsi bari hagati y’ibihumbi 190 n’ibihumbi 200 ni bo batoranyijwe mu barenga miliyoni 10, ibigaragaza uruhare rw’aba bashakashatsi mu nzego babarizwamo.