Umuntu ushaje kurusha abandi ku Isi yujuje imyaka 117, aba uwa mbere mu Bwongereza ugejeje kuri iyi myaka
Ethel Caterham, umwongerezakazi wemejwe na Guinness World Records nk’umuntu ushaje kurusha abandi ku Isi, yujuje imyaka 117 ku wa 21 Kanama 2026, aba umuntu wa mbere mu mateka y’u Bwongereza ugejeje kuri iyi myaka.
Caterham, wavukiye ku wa 21 Kanama 1909 i Shipton Bellinger muri Hampshire, mu Bwongereza, yizihije isabukuru ye ari kumwe n’umuryango n’inshuti aho aba mu kigo cyita ku bageze mu zabukuru i Surrey. Uyu munsi wabaye umwihariko kuko ari umwe mu bantu bake cyane mu mateka y’Isi bagejeje ku myaka 117.
Guinness World Records yamwemeje nk’umuntu ushaje kurusha abandi ku Isi mu 2025, nyuma y’urupfu rwa Inah Canabarro Lucas wo muri Brazil wari ufite imyaka 116. Kuva icyo gihe, Caterham ni we ukomeje kuba umuntu wa mbere mu myaka mu bantu bazima.
Uyu mukecuru yabaye uwa mbere mu Bwongereza ugejeje ku myaka 117
Kugeza ubu, Caterham ni we muntu wa mbere wemejwe wagejeje ku myaka 117 mu Bwongereza. Guinness World Records ivuga ko ari n’umuntu wa 13 ugejeje kuri iyi myaka mu mateka y’abantu bafite imyaka yabo yagenzuwe kandi yemejwe.
Uyu mukecuru kandi ni we muntu wa nyuma ukiriho wavutse mbere y’umwaka wa 1910, ibintu bituma ubuzima bwe bukomeza gufatwa nk’ubudasanzwe mu mateka y’abantu.
Mu gihe yujuje imyaka 117, Caterham yavuze ko yishimiye ubutumwa bwinshi yahawe n’abantu bamwifuriza isabukuru nziza. Yavuze ko umwaka ushize wamubereye uw’ibintu byinshi bishya, birimo guhura n’Umwami Charles III ndetse no kugira andi mahirwe atandukanye atari yarigeze agira.
Yahuye n’Umwami Charles III
Kimwe mu byabaye ingenzi kuri Caterham mu mwaka ushize ni ugusurwa n’Umwami Charles III ku wa 18 Nzeri 2025.
Caterham yari yaravuze ko yifuza guhura n’Umwami, maze amahirwe araboneka. Icyo gihe yari afite imyaka 116.
Uru rugendo rw’Umwami Charles III rwari rufite umwihariko kuko Caterham ari we muntu wa nyuma ukiriho wabaye umuturage mu gihe cy’ubutegetsi bw’Umwami Edward VII, sekuruza wa Charles III. Edward VII yayoboye u Bwongereza kuva mu 1901 kugeza mu 1910.
Mu kiganiro hagati yabo, Caterham yanibukije Charles igihe yahawe inshingano zo kuba Prince of Wales mu 1969, avuga ko icyo gihe abakobwa benshi bamukundaga.
Ubuzima bwe bwatangiye mu 1909
Ethel Caterham yavukiye i Shipton Bellinger, muri Hampshire, ku wa 21 Kanama 1909. Yari uwa karindwi mu bana umunani.
Yakuriye mu buzima bworoheje, mu gihe ikoranabuhanga n’imibereho byari bitandukanye cyane n’ibyo abantu bazi uyu munsi.
Afite imyaka 18, yagiye mu Buhinde gukora akazi ko kurera abana mu muryango w’Abongereza wari wimukiye muri icyo gihugu. Urwo rugendo yarukoze mu bwato rumara ibyumweru bitatu, nyuma amara imyaka itatu mu Buhinde mbere yo gusubira mu Bwongereza.
Mu 1931, yahuye na Norman Caterham wari umusirikare mukuru w’Ingabo z’u Bwongereza. Nyuma barashyingiranwa, babyarana abakobwa babiri.
Ubuzima bwe bwaje kumugeza no muri Hong Kong, aho yafunguye ishuri ry’incuke ryigishaga Icyongereza. Yaje gusubira mu Bwongereza mu 1960.
Ni iki avuga ko cyamufashije kuramba?
Nubwo nta muntu ushobora kuvuga ko hari ikintu kimwe gituma umuntu agera ku myaka 117, Caterham yigeze kuvuga ko kwirinda amakimbirane ari kimwe mu bintu yamufashije mu buzima.
Mu kiganiro yagiranye na BBC mu myaka ishize, yavuze ko akunda gutega amatwi ibyo abandi bavuga ariko nyuma agakora icyo we ashaka.
Ati: “Ntega amatwi ibyo bavuga, hanyuma nkakora icyo nshaka.”
Iyi myumvire yo kwirinda kujya mu mpaka no kutiganyira cyane ni imwe mu nama ze zagiye zikurura abantu bashaka kumenya ibanga ryo kuramba.
Umwaka umwe wamuhaye ibintu byinshi bishya
Nubwo amaze imyaka myinshi cyane ku Isi, Caterham yakomeje kugira ibintu bishya abona mu buzima bwe.
Mu butumwa yatanze ku isabukuru ye ya 117, yavuze ko uyu mwaka wamuhaye “ibintu byinshi bya mbere”, birimo guhura n’Umwami Charles III ndetse no kugira andi mahirwe yo kubona no gukoraho ibintu atari asanzwe akora.
Yizihije isabukuru ye mu buryo bworoheje ari kumwe n’umuryango n’inshuti. Mu birori bye harimo n’umuririmbyi wigana umuhanzi w’icyamamare Frank Sinatra, umwe mu bahanzi Caterham akunda.
Umugabo ushaje kurusha abandi ku Isi, João Marinho Neto wo muri Brazil, na we yamwifurije isabukuru nziza. Neto afite imyaka 113.
Ntabwo ari we muntu wabayeho igihe kirekire kurusha abandi mu mateka
Nubwo Caterham ari we muntu ushaje kurusha abandi ukiriho, imyaka 117 ntabwo ari yo myaka myinshi umuntu yigeze kubaho.
Agahigo k’umuntu wabayeho igihe kirekire kurusha abandi mu mateka yemejwe kakiri aka Jeanne Calment wo mu Bufaransa, wabayeho imyaka 122 n’iminsi 164 mbere y’urupfu rwe mu 1997.
Ibi bivuze ko Caterham, nubwo amaze imyaka 117, agisigaje imyaka irenga itanu kugira ngo agere kuri ako gahigo k’amateka.
Kugeza ubu ariko, ubuzima bwa Ethel Caterham bukomeje kuba urugero rudasanzwe rw’umuntu wageze ku myaka iri hejuru cyane, kandi akaba agifite ubushake bwo gukomeza kwizihiza ubuzima no kureba ibizaba mu mwaka ukurikiyeho.
Ku myaka 117, Caterham akomeje kuba umuntu ushaje kurusha abandi ku Isi wemejwe, ndetse akaba n’umugore ushaje kurusha abandi ku Isi.











