DRC: Abatavuga Rumwe n’Ubutegetsi Basabye Tshisekedi Guhagarika Gahunda yo Guhindura Itegeko Nshinga

I Kinshasa, Ihuriro C64, rihuza amashyaka n’abanyapolitiki batavuga rumwe n’ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi, ryatangaje ko ritazemera kwitabira ibiganiro bya politiki bifite ireme igihe cyose hakomeje gahunda yo guhindura Itegeko Nshinga rya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (DRC).

Iri huriro rivuga ko ibiganiro bishobora gutanga umusaruro ari ibigamije gushakira igihugu ibisubizo birambye, aho kwibanda gusa ku bibazo by’umutekano biri mu burasirazuba bwa DRC.

C64 Isaba Guhagarika Guhindura Itegeko Nshinga

Mu kiganiro n’itangazamakuru cyabereye i Kinshasa ku wa Kane, tariki ya 9 Nyakanga, ubuyobozi bwa C64 bwavuze ko Perezida Tshisekedi akwiye gutangaza ku mugaragaro ko yahagaritse gahunda yo guhindura Itegeko Nshinga mbere y’uko hatangira ibiganiro bya politiki.

Abagize iri huriro bavuga ko guhindura Itegeko Nshinga muri iki gihe bishobora kongera amacakubiri no guteza umwuka mubi wa politiki, mu gihe igihugu kigihanganye n’ibibazo by’umutekano n’imiyoborere.

“Ibibazo bya Congo Birenze Intambara”

Umuvugizi wa C64, Jean-Marc Kabund, yavuze ko ibibazo DRC ifite bidashobora gukemurwa n’ingamba za gisirikare gusa.

Yasobanuye ko intambara iri mu burasirazuba bw’igihugu ari ingaruka z’ibibazo bimaze igihe bireba inzego zitandukanye zirimo imiyoborere, umutekano, imikorere y’inzego za Leta no kubahiriza Itegeko Nshinga.

Ku bwe, ibiganiro bya politiki bihuza impande zose ni byo byatanga amahirwe yo gushaka ibisubizo birambye.

Perezida wa AU Ashyigikiye Ibiganiro

C64 yatangaje ko mu biganiro iherutse kugirana na Perezida w’u Burundi, Évariste Ndayishimiye, ari na we uyoboye Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU) muri iki gihe, hibanzwe ku gushaka uburyo bwatangiza ibiganiro bya politiki byahuriza hamwe Abanyekongo.

Iri huriro ryagaragaje ko ibiganiro byabereye i Nairobi, i Luanda, i Doha ndetse n’i Washington bitatanze umusaruro wari witezwe kuko byibanze cyane ku bibazo bya gisirikare n’ububanyi n’amahanga, aho kwita ku bibazo bya politiki n’imiyoborere.

Impamvu Tshisekedi Ashaka Kuvugurura Itegeko Nshinga

Perezida Félix Tshisekedi amaze igihe agaragaza ko Itegeko Nshinga rya DRC rikwiye kuvugururwa.Yavuze ko ryanditswe igihugu kikiri mu nzibacyuho nyuma y’intambara, bityo rikaba ritakijyanye n’ibibazo n’ibikenewe muri DRC y’iki gihe.

Yagaragaje kandi ko hari ingingo zimwe zishobora kudindiza imikorere y’inzego za Leta cyangwa zigatera amakimbirane, bityo zikaba zikwiye gusubirwamo.

Tshisekedi akomeza kuvuga ko ivugururwa ryaryo rigamije kurushaho kurinda ubusugire n’ubwigenge bw’igihugu, aho guha umuntu umwe inyungu za politiki.

Abatavuga Rumwe na Leta Baracyashidikanya

Nubwo Perezida Tshisekedi ahakana ko ashaka kongera manda ze, abatavuga rumwe n’ubutegetsi hamwe n’imiryango imwe ya sosiyete sivile bavuga ko impamvu nyamukuru yo guhindura Itegeko Nshinga ishobora kuba iyo gufungura inzira yo kongera kwiyamamariza manda ya gatatu.

Ibi ni byo bikomeje guteza impaka muri politiki ya Congo, aho bamwe basaba ko hakomeza gukurikizwa Itegeko Nshinga ririho, mu gihe abandi bavuga ko igihe kigeze ngo rivugururwe.

Amateka y’Itegeko Nshinga rya DRC

Itegeko Nshinga rikoreshwa muri DRC ryemejwe muri referandumu yabaye ku wa 18 na 19 Ukuboza 2005, aho ryashyigikiwe n’abatoye barenga 84%.

Ryashyizweho umukono na Perezida Joseph Kabila ku wa 18 Gashyantare 2006, ari na bwo ryatangiye gukurikizwa ku mugaragaro.

Mu mwaka wa 2011, ryavuguruwe bwa mbere, hahindurwa zimwe mu ngingo zarwo, ariko amahame y’ibanze yarwo arakomeza kubahirizwa.

Kuri ubu, impaka ku ivugururwa rishya ry’Itegeko Nshinga zikomeje kuba imwe mu ngingo zikomeye ziri kuganirwaho mu rwego rwa politiki muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *