Polisi y’u Rwanda yongeye kwibutsa abantu ko kwidagadura bitagomba kuba urwitwazo rwo gukora ibikorwa binyuranyije n’indangagaciro z’umuryango Nyarwanda, cyane cyane mu tubari, mu tubyiniro, mu bitaramo no mu bindi bikorwa by’imyidagaduro.
Iri tangazo ryatanzwe mu gihe inzego z’umutekano zikomeje gukangurira abaturage kwirinda imyitwarire ishobora guhungabanya umutekano, umuco n’imibanire myiza mu gihe cyo kwidagadura.
Abakora imyidagaduro basabwa kugira uruhare mu kuyigenzura
Nk’uko IGIHE yabitangaje, Umuvugizi wa Polisi y’u Rwanda, ACP Boniface Rutikanga, yagarutse kuri iki kibazo ku wa 8 Kanama 2026, ubwo Polisi yatangaga ikiganiro n’itangazamakuru mu gihe Urwego rw’Ubugenzacyaha, RIB, rwerekanaga abantu bafashwe bakekwaho ibyaha bitandukanye.
Polisi y’u Rwanda yavuze ko inshingano zo gukumira imyitwarire idakwiye zidareba abantu ku giti cyabo gusa. Abafite utubari, utubyiniro n’ahandi hakorerwa ibikorwa by’imyidagaduro na bo basabwa kugira uruhare mu gutuma ibikorwa bibera aho bayobora bitabangamira umutekano n’indangagaciro z’igihugu.
ACP Rutikanga yavuze ko abakora muri uru rwego bashobora kubazwa uruhare rwabo mu gihe ahantu bayobora habera imyitwarire idakwiye.
Ibi bishimangira ko gutanga serivisi zo kwidagadura bitareba gusa kwakira abakiriya no kubashimisha, ahubwo harimo no kubahiriza amategeko n’amabwiriza agenga umutekano n’imyitwarire rusange.
Polisi kandi yavuze ko izakorana n’abategura ibitaramo, ba DJ ndetse n’abandi bafite uruhare mu gukusanyiriza abantu hamwe mu bikorwa by’imyidagaduro, kugira ngo hashyirweho uburyo bwo gukumira imyitwarire itemewe.
Kunywa inzoga ntibigomba kuba urwitwazo

Polisi yagaragaje kandi ko hari imyitwarire idakwiye ishobora guterwa cyangwa gukomezwa no kunywa inzoga nyinshi.
Mu gihe umuntu yanyoye inzoga nyinshi, ubushobozi bwo kwifata no gufata ibyemezo bishobora kugabanuka. Ibi bishobora gutuma umuntu akora ibikorwa atari gukora mu gihe afite ubushobozi busesuye bwo kwigenzura.
Ariko inzego z’umutekano zagaragaje ko kuba umuntu yanyoye inzoga bidakuraho inshingano zo kubahiriza amategeko.
Ni yo mpamvu abaturage basabwa kwidagadura mu buryo butabangamira abandi, bakirinda ibikorwa bishobora guteza umutekano muke cyangwa gutesha agaciro aho bari.
Polisi irasaba kwidagadura hubahirizwa indangagaciro

Mu butumwa bwatanzwe, Polisi yashimangiye ko u Rwanda rudakeneye imyidagaduro ishingiye ku bikorwa bishobora gutesha agaciro umuntu cyangwa umuryango Nyarwanda.
Ibi bije mu gihe ibikorwa by’imyidagaduro bikomeje kwiyongera, cyane cyane ibitaramo, utubyiniro n’ibindi bikorwa bihuriramo abantu benshi.Iyo abantu benshi bahuriye ahantu hamwe, haba hakenewe ubufatanye hagati y’abitabiriye igikorwa, abagiteguye n’abashinzwe umutekano kugira ngo ibikorwa bigende neza.
Abategura ibitaramo na bo basabwa guteganya uburyo bwo gukumira imyitwarire ishobora guteza ibibazo, mu gihe abitabiriye basabwa kubahiriza amategeko n’amabwiriza ahabwa aho hantu.
Ikibazo cy’inzoga gikomeje gutera impungenge

Iri tangazo rya Polisi rije mu gihe inzego z’igihugu zikomeje kugaragaza impungenge ku ngaruka ziterwa no kunywa inzoga, cyane cyane ku rubyiruko.
Nk’uko imibare yatangajwe n’inzego za Leta ibigaragaza, ikibazo cyo kunywa inzoga ku buryo bukabije gifitanye isano n’ibibazo bitandukanye by’ubuzima n’imibereho y’abaturage.
MINALOC iherutse gutangaza ko 95% by’urubyiruko rwagejejwe mu bigo by’ivuriro n’isanamitima by’abafite ibibazo byo kunywa ibiyobyabwenge n’inzoga rwajyanyweyo kubera ibibazo bifitanye isano n’inzoga.
Ku rundi ruhande, imibare ya Minisiteri y’Ubuzima igaragaza ko mu mezi arindwi ya mbere ya 2026, abantu 50 bapfuye nyuma yo kunywa inzoga zitari zujuje ubuziranenge, mu gihe abandi 100 babuze ubushobozi bwo kubona.
Urubyiruko ni bamwe mu bagomba kwitabwaho cyane
Iyo mibare kandi ivuga ko abantu bagera ku 11,000 bagize ibibazo by’ubwiyunge n’inzoga muri icyo gihe.
Ibi bituma ikibazo cyo kunywa inzoga kirenga kuba ikibazo cy’umuntu ku giti cye, ahubwo kikaba ikibazo gishobora kugira ingaruka ku buzima, umutekano n’imibanire y’abaturage.
Mu gihe utubari, utubyiniro n’ibitaramo bikomeje gukundwa n’urubyiruko, inzego zitandukanye z’igihugu zikomeje gushishikariza abakiri bato kwirinda kunywa inzoga nyinshi no kwishora mu bikorwa bishobora kubagiraho ingaruka.
Kwidagadura ubwabyo ntabwo ari ikibazo. Ikibazo kiba iyo imyidagaduro ihindutse urwitwazo rwo kurenga ku mategeko, guteza akajagari cyangwa gukora ibikorwa bishobora kubangamira abandi.
Ababyeyi, abategura imyidagaduro n’abayobozi b’ahantu ho kwidagadurira na bo bafite uruhare mu gufasha urubyiruko kugira imyumvire iboneye ku myidagaduro.
Abafite ahantu ho kwidagadurira basabwa kutirengagiza ibibera aho bayobora

Polisi y’u Rwanda yagaragaje ko abafite utubari n’utubyiniriro batagomba kurebera gusa igihe ibikorwa bibera mu hantu hagenzurwa na bo.
Biteganyijwe ko inzego z’umutekano zizakomeza gukorana n’abakora mu ruganda rw’imyidagaduro kugira ngo hashyirweho uburyo bufasha gukumira imyitwarire idakwiye.
Ibi bishobora gusaba ko abashinzwe ahantu ho kwidagadurira bagira abakozi bahagije bashinzwe umutekano, bagakurikirana uko ibikorwa bigenda ndetse bakagira ubushobozi bwo guhagarika ibikorwa bibangamira umutekano cyangwa amategeko.
Polisi: Kwidagadura ntibigomba kuvana umuntu ku murongo

Ubutumwa bw’ingenzi bwatanzwe na Polisi ni uko kwidagadura bidakuraho inshingano umuntu afite nk’umuturage.
Umuntu ashobora kujya mu gitaramo, mu kabari cyangwa mu kabyiniro akidagadura, ariko agasabwa kubikora yubahiriza abandi, amategeko n’indangagaciro z’igihugu.
Polisi yavuze ko idashaka ko imyitwarire idakwiye ihinduka ibintu bisanzwe mu muryango Nyarwanda kubera ko abantu baba bavuga ko bari kwidagadura.
Ibi kandi bisaba ko buri wese afata inshingano: uwitabiriye igikorwa akirinda imyitwarire idakwiye, uwagiteguye agashyiraho uburyo bwo kurinda umutekano, naho inzego zishinzwe umutekano zigakomeza gukurikirana iyubahirizwa ry’amategeko.
Kwirinda hakiri kare biruta gukemura ingaruka
Ku bantu bajya mu bikorwa by’imyidagaduro, uburyo bworoshye bwo kwirinda ibibazo ni ugufata ibyemezo mbere y’uko ikibazo kiba.
Kunywa mu rugero, kwirinda imirwano n’amakimbirane, kubaha abandi, kwirinda imyitwarire ibangamira rubanda no kumenya igihe cyo kuva ahantu hashobora kuvuka ikibazo ni zimwe mu ngamba zafasha.
Ku batanga serivisi z’imyidagaduro, na bo bafite inshingano zo gukora ibishoboka byose kugira ngo ahantu bakoreramo habe umutekano kandi hubahirizwe amategeko.
Muri rusange, ubutumwa bwa Polisi bushingiye ku gitekerezo cy’uko imyidagaduro ishobora gukomeza kubaho no gutera imbere, ariko ikajyana no kubaha amategeko, umuco n’uburenganzira bw’abandi.

Src: IGIHE










