Ibintu bine Minisitiri Utumatwishima asaba urubyiruko kwitaho kugira ngo rutere imbereMinisitiri w’Urubyiruko n’Iterambere ry’Ubuhanzi, Dr. Utumatwishima Abdallah, yasabye urubyiruko rw’u Rwanda kwita ku bintu bine by’ingenzi birimo kugira ubuzima bwiza, gushaka ubumenyi, gutozwa no kugira uruhare mu nzego zifata ibyemezo.
Amakuru dukesha IGIHE Avuga ko ibi Minisitiri Utumatwishima yabigarutseho kuri uyu wa 15 Kanama 2026, ubwo mu Karere ka Gatsibo hizihizwaga Umunsi Mpuzamahanga w’Urubyiruko.
Yagaragaje ko urubyiruko rufite uruhare rukomeye mu iterambere ry’igihugu, ariko ko kugira ngo rutange umusaruro ukwiye, rukwiye kubanza kwiyubaka no kugira indangagaciro zirufasha gukoresha neza amahirwe rufite.
Minisitiri Utumatwishima yashimangiye ko urubyiruko rugomba kubanza kurinda ubuzima bwarwo, kuko ari bwo shingiro ry’ibindi byose umuntu ashobora kugeraho.
Yasabye urubyiruko kwirinda ibiyobyabwenge ndetse no kwita ku buzima bwo mu mutwe, birimo kwirinda kwiheba n’agahinda gakabije.
Kuri we, umusore cyangwa umukobwa ufite ubuzima bwiza, umubiri n’ubwenge bikora neza, aba afite ubushobozi bwo kwiga, gukora no gutanga umusanzu mu iterambere ry’igihugu.
2. Gushaka ubumenyi
Ikindi kintu cyagarutsweho ni uburezi n’ubumenyi.Minisitiri yavuze ko urubyiruko, cyane cyane abari mu myaka yo kwiga, rukwiye gukoresha neza amahirwe yo kubona ubumenyi kuko ari bwo rushobora kwifashisha mu kwiteza imbere.
Ubumenyi ntibugarukira gusa ku byo umuntu yigira mu ishuri, ahubwo bunafasha umuntu gusobanukirwa uko yakemura ibibazo, agakora imishinga ndetse akabona uko ahangana n’imbogamizi ahura na zo.
3. Gutozwa no kugira imyitwarire myiza
Minisitiri Utumatwishima yavuze ko kwiga byonyine bidahagije. Yagaragaje ko urubyiruko rugomba no gutozwa kugira umuco, ikinyabupfura n’imyitwarire myiza.
Yasobanuye ko umuntu ashobora kuba afite amashuri menshi ariko imyitwarire ye ikamubuza gutanga umusaruro ukwiye.
Gutozwa neza bifasha urubyiruko kumenya inshingano zarwo, kubaha abandi, kwirinda amagambo n’ibikorwa bishobora kurwangiza ndetse no kwitegura inshingano rushobora guhabwa mu gihe kiri imbere.
4. Kugira uruhare mu nzego zifata ibyemezo
Minisitiri yanagaragaje ko urubyiruko rutagomba kuba indorerezi mu bibera mu gihugu.
Yavuze ko rukwiye kugira uruhare mu nzego zifata ibyemezo, ari na yo mpamvu Leta yashyize imbaraga mu kurwinjiza mu nzego zitandukanye z’imiyoborere.
Kuba urubyiruko ruhagarariwe mu nzego zifata ibyemezo bituma ibitekerezo n’ibibazo byarwo bigera aho hafatirwa ibyemezo kandi rukagira uruhare mu kubaka igihugu rushaka kuzabamo.
Urubyiruko rwamaze guhindura ubumenyi ibikorwa
Mu Karere ka Gatsibo, hari urubyiruko rwatangiye kugaragaza ko gutozwa, kwiga no gukoresha amahirwe ahari bishobora kuvamo ibikorwa bifatika.
Ruhorimbere Valens ni umwe muri bo. Yashinze uruganda rukora amandazi, imigati, keke n’ibindi bikomoka ku gihaza. Ubu afite abakozi 17 bahoraho.
Avuga ko ibyo amaze kugeraho yabigizemo uruhare binyuze mu gutozwa no kubona ubumenyi bwamufashije guhindura igitekerezo kikaba ibikorwa bibyara umusaruro.
Undi ni Twajamahoro Jean de Dieu, ukomoka mu Murenge wa Kiramuruzi, na we mu Karere ka Gatsibo. Akora inkweto mu mpu ndetse afite intego yo kugeza uyu mwuga ku rundi rubyiruko.
Yavuze ko ubumenyi n’amahugurwa yahawe byamufashije kunoza ibyo akora no gutangira gushaka isoko rirenze iryo mu gihugu.
Urubyiruko ni igice kinini cy’abaturage
Imibare yatangajwe n’Ikigo cy’Igihugu cy’Ibarurishamibare, NISR, mu 2026 igaragaza ko urubyiruko ruri hagati y’imyaka 16 na 30 rungana na miliyoni enye, bingana na 27,7% by’abaturage bose b’u Rwanda.
Ku rundi ruhande, ubushakashatsi bwa NISR bwo muri Gicurasi 2026 ku bijyanye n’umurimo bwerekanye ko urubyiruko rufite akazi rungana na 49,6% by’abagejeje ku myaka yo gukora.
Iyi mibare igaragaza uburemere bw’uruhare urubyiruko rufite mu iterambere ry’igihugu ndetse n’akamaro ko kurushaho kurufasha kubona ubumenyi, amahirwe y’akazi no kwihangira imirimo.
Ku bwa Minisitiri Utumatwishima, urubyiruko rwita ku buzima, rugashaka ubumenyi, rukagira imyitwarire myiza kandi rukagira uruhare mu miyoborere, ruba rwubatse umusingi ukomeye wo kwiteza imbere no kugira uruhare mu iterambere ry’u Rwanda.











