Guverineri wa Banki Nkuru y’u Rwanda (BNR), Soraya Hakuziyaremye, yatangaje ko abagore bagera kuri 615,000 bamaze kwinjizwa muri serivisi z’imari zikoresha ikoranabuhanga, mu rwego rwo kugabanya icyuho cyagaragaraga hagati y’abagore n’abagabo mu gukoresha serivisi z’imari.
Ibi byatangajwe ubwo hasozwaga ubukangurambaga bwiswe ‘Gendana Konti’, bwari bugamije gufasha abagore kumenya no gukoresha serivisi zirimo kwishyurana no kwizigamira hifashishijwe telefoni ngendanwa.
Gendana Konti yatangiriye mu turere tubiri
Gahunda ya ‘Gendana Konti’ yatangijwe mu 2023, itangirira mu turere twa Nyaruguru na Nyamasheke, nyuma ikagenda yaguka igera no mu tundi turere tw’igihugu.
Muri iyi gahunda, hifashishijwe uburyo bwo guhugura bamwe mu baturage, na bo bagahabwa ubumenyi bwo kujya kubusangiza abandi.
Mu bahuguwe mbere harimo abagore bahagarariye abandi mu tugari, aba-agenti b’ibigo by’itumanaho ndetse n’intore mu ikoranabuhanga, bazwi nka Digital Ambassadors.
Iyi gahunda yaje nyuma y’ubushakashatsi bwagaragaje ko mu bice by’icyaro hakiri icyuho mu bagore bakoresha serivisi z’imari hifashishijwe ikoranabuhanga.
Intego yari abagore 150,000 ariko bararenze
Guverineri Hakuziyaremye yavuze ko igihe batangizaga gahunda bari bafite intego yo guhugura no kwinjiza abagore 150,000 muri serivisi z’imari zikoresha telefoni.
Icyakora, iyi ntego yararenzwe kuko abagore bageze kuri 615,000.
Muri abo bahuguwe, abarenga 200,000 batari bafite Mobile Money bayinjijwemo nyuma yo gusanga bamwe muri bo batari bazi neza icyo ari cyo n’akamaro kayo.
Guverineri Hakuziyaremye yavuze ko mu ntangiriro hari itandukaniro rigaragara hagati y’abagore n’abagabo bafite Mobile Money.
Yagize ati: “Twasanze hari aho abagore batakoreshaga izi serivisi nk’uko abagabo bazikoresha.”
Yagaragaje ko icyo gihe abagore bafite telefoni ngendanwa bari bafite Mobile Money ku kigero cya 72%, mu gihe abagabo bari kuri 81%.
Ubushakashatsi bwagaragaje kandi ko bamwe mu bagore batari basobanukiwe neza Mobile Money n’akamaro kayo.
Intego si kohereza amafaranga gusa
BNR ivuga ko kwigisha abagore serivisi z’imari hifashishijwe telefoni bitagamije gusa kubafasha kohereza cyangwa kwakira amafaranga.
Ahubwo bigamije no kubafasha kumenya uburyo bugezweho bwo kwizigamira, kwishyura serivisi no gukorana n’ibigo by’imari mu buryo bworoshye kandi bwihuse.
Guverineri Hakuziyaremye yavuze ko kugira ngo u Rwanda rugere ku cyerekezo cy’iterambere cy’umwaka wa 2050, abagore na bo bagomba kugira uruhare mu gukoresha serivisi z’imari zigezweho.
Ati: “Kugira ngo tugere ku cyerekezo 2050 cy’igihugu giteye imbere ni uko umuturage wese agera ku bukire kandi ntitwabigeraho abagore badakoresha serivisi z’imari zigezweho.”
Abagore basobanukiwe uburyo bushya bwo gukoresha telefoni
Abitabiriye gahunda batangaje ko mbere bumvaga telefoni ikoreshwa cyane mu guhamagara no kohereza ubutumwa, ndetse bamwe bakumva ko Mobile Money ari serivisi ikoreshwa cyane n’abakire.
Nyuma yo guhugurwa, bamwe bavuga ko basobanukiwe uburyo bwo kwizigamira no kwishyura serivisi bakoresheje telefoni.
Umwe mu bitabiriye gahunda yagize ati: “Mbere nari nzi ko Mobile Money ikoreshwa n’abakire gusa. Ubu namenye uburyo nakwizigamira amafaranga kandi byoroshye ndetse nkanabasha kwishyura serivisi nkoresheje telefoni.”
Abagore kandi bigishijwe uburyo bwa ‘Byikorere’, bubafasha kwiyishyurira serivisi zitandukanye z’Irembo badakeneye kujya gushaka umu-agenti.
Bigishijwe kandi uburyo bwa ‘e-Cash’, bufasha mu kwishyurana hagati y’ibigo by’imari no gukora ubwishyu mu buryo bworoshye.
Ubumenyi bucye bwatumaga bamwe bahendwa
Bamwe mu bitabiriye gahunda bavuze ko kutamenya gukoresha serivisi z’imari kuri telefoni byatumaga bajya gushaka ababafasha mu bikorwa by’imari.
Ibi byashoboraga gutuma bamwe babonerwa icyuho, cyane cyane iyo basangaga batabizi neza, bigatuma bakorerwa uburiganya cyangwa bakishyuzwa amafaranga menshi kubera serivisi bashoboraga kwikorera.
Ni yo mpamvu guhugura abagore ku ikoreshwa ry’ikoranabuhanga mu by’imari bifatwa nk’uburyo bwo kubongerera ubumenyi no kubafasha kwigirira icyizere mu gukoresha serivisi zitandukanye.
Burera yahuguye abagore barenga 36,000
Umuyobozi w’Akarere ka Burera, Mukamana Soline, yavuze ko kutamenya serivisi z’imari bishobora kudindiza iterambere ry’umuryango, kuko umugore afite uruhare rukomeye mu mibereho y’urugo.
Yatangaje ko muri Burera bari bafite intego yo guhugura no kwinjiza muri serivisi z’imari abagore 15,000, ariko bageze ku barenga 36,000.
Ibi bigaragaza ko umubare w’abagore bagezweho n’ubu bukangurambaga warenze intego zari zashyizweho mu bice bitandukanye by’igihugu.
Abana, urubyiruko n’abafite ubumuga na bo bazitabwaho
Nubwo ubukangurambaga bwa ‘Gendana Konti’ bwashyizwe ku mugaragaro ku musozo, inzego n’ibigo bitandukanye byiyemeje gukomeza gukorana na BNR mu gufasha abataramenya izi serivisi.
Guverineri Hakuziyaremye yavuze ko mu byiciro bizitabwaho mu gihe kiri imbere harimo urubyiruko, abana ndetse n’abafite ubumuga, kugira ngo na bo bongere ubumenyi mu gukoresha serivisi z’imari hifashishijwe telefoni
Kumenya gukoresha serivisi z’imari hifashishijwe ikoranabuhanga biragenda bihinduka ubumenyi bukenewe mu buzima bwa buri munsi. Kwigishwa uko wakwishyura, kwizigamira no gukoresha serivisi z’imari kuri telefoni bishobora gufasha umuntu kugabanya ingendo, kuzigama igihe no kwirinda guterwa amaboko n’abandi mu bikorwa ashobora kwikorera.
Ku bagore by’umwihariko, kongera ubumenyi mu by’imari n’ikoranabuhanga bishobora kubafasha kugira uruhare rufatika mu micungire y’amafaranga no mu iterambere ry’imiryango yabo.











