Ese nawe ujya wibaza impamvu hari igihe inzoga zishobora gutuma umuntu akomeza kuzinywa nubwo yaba yari yihaye intego yo kunywa nke cyangwa kuzireka burundu ?
Hari igihe umuntu ashobora gutangira kunywa inzoga yiyemeje ko ari bunywe nke, ariko nyuma akaza gusanga yakomeje kuzinywa kugeza aho atakibasha no kwigenzura. Ibi bishobora guhita bigaragaza uburyo inzoga zigira ingaruka ku mikorere y’ubwonko.
Ikintu cy’ingenzi kiba mu nzoga ni ethanol (alcohol). Iyo umuntu ayinyoye, yinjira mu maraso ikagera no mu bwonko, aho ihindura imikorere y’ibice bitandukanye bigenga amarangamutima, ibyishimo, gufata ibyemezo no kwifata.
Iyo alcohol igeze mu bwonko, igira uruhare mu guhindura imikorere y’uburyo ubwonko bwakira ibyishimo. Muri ibyo harimo umusemburo witwa dopamine, ugira uruhare mu kumva unezerewe no kugushishikarira kongera gukora ikintu gishobora gutuma umuntu yumva ameze neza.
Ibi bishobora gutuma umuntu yumva ko kongera cyangwa gukomeza kunywa biramufasha gukomeza kumuha umunezero cyangwa kumuruhura. Ni yo mpamvu umuntu wari ufite umugambi wo kunywa gake ashobora gusanga agenda yongeraho.
Inzoga zigabanya ubushobozi bwo kwifata
Alcohol kandi igira ingaruka ku gice cy’ubwonko kizwi nka prefrontal cortex, gifasha umuntu gufata ibyemezo, gutekereza ku runaka no kwigenzura.
Iyo umuntu yanyoye, ubushobozi bwo gutekereza neza no kwifata bushobora kugabanuka. Uko inzoga nyinshi zigenda zinjira mu mubiri, ni ko bishobora kurushaho kumugorana mu gufata icyemezo cyo guhagarika.
Ibi ni bimwe mu bituma umuntu ashobora kuvuga ati: “Ndanywa rimwe gusa,” ariko nyuma akaza kunywa arenze uwo mubare yari yateganyije.
Hari ibindi bishobora kugira uruhare
Usibye uko alcohol ikora ku bwonko, hari n’ibindi bishobora gutuma umuntu akomeza kunywa. Muri byo harimo kuba ari mu birori aho abandi bakomeza kunywa, kuba asanzwe amenyereye inzoga, cyangwa kuba ari kunywa agamije kwibagirwa umunaniro, agahinda cyangwa ibibazo afite.
Kunywa utariye na byo bishobora gutuma alcohol yinjira mu mubiri vuba, bityo ingaruka zayo zikagaragara vuba.
Abantu ntibagira ingaruka zingana
Uko umuntu agira ingaruka nyuma yo kunywa inzoga bishobora gutandukana bitewe n’umubiri we, uko umwijima ukora, ibyo yariye, ingano y’inzoga yanyoye ndetse n’ibindi bintu bitandukanye.
Icyakora kandi nubwo umuntu atagaragaza gusinda, ibyo ntibishobora kuvuga ko nta kibazo inzoga zateje mu mubiri we.
OMS iburira ku ngaruka z’inzoga
Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS) rigaragaza ko kunywa inzoga bifitanye isano n’indwara n’ibibazo bitandukanye by’ubuzima. Ingaruka zishobora kwiyongera uko umuntu anywa nyinshi cyangwa akanywa kenshi.
OMS kandi ishimangira ko inzoga zidafite urwego rushobora kuvugwa ko nta ngaruka na mba zigira ku buzima.
Inzoga zishobora kugira ingaruka ku bice by’ubwonko bifasha umuntu kwifata no gufata ibyemezo. Ni yo mpamvu kwirinda kunywa cyangwa kugabanya kunywa bishobora gufasha kugabanya ibyago bifitanye isano n’inzoga.
Muri make, umuntu ashobora gutangira kunywa afite umugambi wo kunywa gake, ariko uko alcohol igenda igira ingaruka ku bwonko, ubushake bwo kongera kunywa bukaba bushobora kwiyongera mu gihe ubushobozi bwo kwifata bwamaze kugabanuka.











