Nk’uko IGIHE yabitangaje, abaturage bo hirya no hino mu Rwanda bakomeje kwakira neza icyemezo cyo gukura ku isoko inzoga zitujuje ubuziranenge zizwi nka “ibyuma”, bavuga ko zari zimaze imyaka ziteza ibibazo bikomeye birimo uburwayi, gusenya imiryango no gushyira ubuzima bw’urubyiruko mu kaga.
Iki cyemezo cyafashwe nyuma y’uko Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ibiribwa n’Imiti (Rwanda FDA) gifunze inganda nyinshi zakoraga ibinyobwa bitujuje ubuziranenge, kinasaba ko ibyari byarageze ku isoko bikusanywa bikavanwaho burundu. Inzego zitandukanye zatangiye ibikorwa byo kubikusanya mu maduka no mu bindi bice byacururizwagamo.
Abanywaga “ibyuma” bavuga ko byabasigiye ibibazo bikomeyeBamwe mu bahoze banywa izi nzoga bavuga ko ingaruka zabyo zitagarukiye ku businzi gusa, ahubwo zanasenye ubuzima bwabo.
Mu buhamya bwatambutse kuri RBA, bamwe bagaragaje ko bahuye n’indwara zikomeye zirimo iz’umwijima, impyiko n’igifu, nyuma yo kumara igihe banywa izi nzoga.
Misago Deodate, umwe mu bahoze bazinywa, yavuze ko ubuzima bwe bwigeze kugera aharindimuka kubera izo nzoga. Yasobanuye ko yahuye n’ibibazo bikomeye by’ubuzima ndetse aza gufashwa n’ibigo byita ku bantu bafite ibibazo by’ibiyobyabwenge kugira ngo abashe kubireka.
Nubwo yavuye mu biyobyabwenge, avuga ko agifite ingaruka z’uburwayi bw’igifu bwatewe n’igihe yamaze azikoresha.
Hari abazishinja gusenya imiryangoAbaturage bavuga ko izi nzoga zagize uruhare mu kwangiza imibereho y’imiryango myinshi.
Uwera Solange yavuze ko ubusinzi bwatumye atakaza amahoro yo mu rugo ndetse ananirwa kwita ku bana be. Yavuze ko nyuma yo kuva mu biyobyabwenge yabashije kongera kubaka umubano n’umuryango we, ariko ashimangira ko ubusinzi bushobora gutuma umuntu akora ibikorwa yicuza nyuma.
Inzobere ziburira ku ngaruka zo mu mutweInzobere mu buzima bwo mu mutwe zivuga ko kunywa ibiyobyabwenge n’inzoga zikaze bidatera gusa indwara z’umubiri, ahubwo bishobora no kugira ingaruka ku mitekerereze.
Bavuga ko bishobora gutera ihungabana, agahinda gakabije, ubwoba bukabije ndetse bamwe bakaba banabura ubushobozi bwo gutekereza neza bitewe n’ingaruka z’ibyo binyobwa ku bwonko.
Abaturage basaba ko ingamba zakomereza no ku bindi biyobyabwengeAbenshi mu baturage bavuga ko gukura “ibyuma” ku isoko ari intambwe ishimishije, ariko bagasaba ko ubuyobozi bwakomeza kurwanya n’ibindi biyobyabwenge bikomeje kwibasira urubyiruko.
Bavuga ko hakenewe ubukangurambaga bukomeye, kongera ibikorwa byo kuvura abamaze kubatwa n’ibiyobyabwenge no gukaza ubugenzuzi kugira ngo ibinyobwa byangiza ubuzima bitazongera gusubira ku isoko.
Imibare igaragaza uburemere bw’ikibazoMinisitiri w’Ubuzima, Dr. Sabin Nsanzimana, aherutse gutangaza ko isuzuma ryakozwe ryagaragaje ko zimwe mu nzoga zafashwe zari zifite urugero rwa alcool rugera kuri 90%, ndetse zikaba zarimo n’ibinyabutabire bishobora guteza uburozi.
Yavuze kandi ko kuva mu ntangiriro za 2026 abantu babarirwa mu magana bageze kwa muganga nyuma yo kunywa izi nzoga, bamwe bakahasiga ubuzima, abandi bagahuma cyangwa bagasigarana ibibazo bikomeye by’ubuzima.
Imibare igaragaza kandi ko mu Rwanda hari abantu bagera ku bihumbi 11 bamaze kubatwa n’izi nzoga ku buryo kuzireka bibagora.
Abaturage bemeza ko niba ibikorwa byo kurwanya ibiyobyabwenge bikomeje gushyirwamo imbaraga, bizafasha kurinda ubuzima bw’Abanyarwanda, kugabanya ibibazo by’ubusinzi no kubaka umuryango ufite ubuzima bwiza.










